Körfez’de ve Arap dünyasının genelinde birçok üniversite, bir öğrencinin her derste kaçırabileceği ders saatlerinin oranına bir üst sınır koyar. Bu sınırı aşan öğrenci genellikle o dersin final sınavından men edilir. Üniversitenizin devam politikasını bilmek ve kendi devamsızlık yüzdenizi erkenden kontrol etmek, bir dersten kalmanın en kolay önlenebilecek yollarından birinin önüne geçer.
Politikalar üniversiteden üniversiteye, hatta bazen aynı üniversitenin fakülteleri arasında farklılık gösterir. Aşağıdaki rakamları örnek olarak görün; size uygulanan kural için kendi eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliğinizi, ders izlencesini ve öğrenci portalınızı kontrol edin.
Devamsızlık sınırları genellikle nasıl işler
Yaygın model üç bölümden oluşur:
- Her ders için bir sınır: Dersin programlanmış ders saatlerinin ya da temas saatlerinin yüzdesi olarak ifade edilir. %25’lik sınır yaygın bir örnektir: öğrencinin derslerin en az dörtte üçüne katılması gerekir.
- Yol boyunca uyarılar: Örneğin yaklaşık %10’da ilk uyarı, yaklaşık %15 ile %20 arasında ikinci uyarı. Böylece öğrenciler hâlâ zaman varken durumdan haberdar olur.
- Sınırda sınavdan men: Sınırı aşan öğrenci o dersin final sınavına giremez. Birçok üniversite, çoğu zaman DN (denied, yani reddedildi) olarak gösterilen özel bir not işler ve bunu not ortalamasında başarısız not olarak sayar.
Sınır her derse ayrı ayrı uygulanır. Dört derste kusursuz devam, beşinci dersteki fazla devamsızlığı telafi etmez.
Devamsızlık yüzdenizi nasıl hesaplarsınız
Formül basittir: devamsızlık yüzdesi = kaçırılan saat (ya da ders) ÷ dönemdeki toplam programlanmış saat (ya da ders) × 100. Öğrencilerin kafasını asıl karıştıran birimdir. Bazı üniversiteler saati, bazıları ders oturumunu sayar; 75 dakikalık bir ders de bir ders ya da 1.25 saat olarak sayılabilir.
Örnek 1: haftada üç kez bir saatlik ders
3 kredilik bir ders, 15 haftalık bir dönem boyunca pazar, salı ve perşembe günleri birer saat yapılıyor. Bu 45 saat eder ve 45’in %25’i 11.25 saattir. Öğrenci 11 dersi kaçırabilir; 12. devamsızlık onu sınırın üzerine çıkarır.
Örnek 2: haftada iki kez 75 dakikalık ders
Aynı ders pazartesi ve çarşamba günleri 75’er dakika yapılıyor; bu da 30 ders eder. 30’un dörtte biri 7.5 eder; yani 7 devamsızlık hakkı vardır ve 8. devamsızlık sınırı aşar. Burada üniversite ister dersleri ister saatleri saysın, cevap aynıdır.
Örnek 3: laboratuvarı olan bir ders
Bazı dersler teorik dersleri haftalık bir laboratuvarla birleştirir. 4 kredilik bir fen dersinde her hafta üç adet bir saatlik ders ve iki saatlik bir laboratuvar olabilir: 15 haftada 45 saat teorik ders ve 30 saat laboratuvar. Yönetmeliğe bağlı olarak sınır, 75 saatin tamamına birlikte ya da teorik derslere ve laboratuvarlara ayrı ayrı uygulanır. Dört laboratuvarı kaçırmak 8 saat eder. Bu, 75 saatin %25’inin (18.75) epey altındadır; ancak laboratuvarlar ayrı sayılıyorsa 30 laboratuvar saatinin %25’ini (7.5) aşar.
| Haftalık program (15 hafta) | Toplam | %25 sınırı | İzin verilen devamsızlık |
|---|---|---|---|
| 3 adet bir saatlik ders | 45 saat | 11.25 saat | 11 ders |
| 2 adet 75 dakikalık ders | 30 ders | 7.5 ders | 7 ders |
| 1 adet 3 saatlik akşam dersi | 15 ders (45 saat) | 3.75 ders | 3 ders |
| Ayrı sayılan haftalık 2 saatlik laboratuvar | 30 saat | 7.5 saat | 3 laboratuvar |
Akşam dersine bakın: üç devamsızlık, hakkın tamamıdır; yani kaçırılan tek bir hafta çok pahalıya mal olur. Resmî tatiller gibi hiç yapılmayan dersler toplama dahil edilmemelidir. Üniversitenizin nasıl yuvarladığını da sorun; bazıları yukarıdaki gibi tam ders sayısına aşağı yuvarlar, bazıları ise tam yüzdeyi kullanır.
İzinli devamsızlıklar: genellikle neler kabul edilir
Üniversiteler izinli devamsızlıkları iki yoldan biriyle ele alır. Bazıları bunları sınıra hiç saymaz. Diğerleri her devamsızlığı sayar ve mazeretleri yalnızca sınav yasağını kaldırıp kaldırmamaya karar verirken dikkate alır. Her iki durumda da mazeret ancak kabul edilirse işe yarar ve bu genellikle dört şeye bağlıdır:
- Gerekçe: Yaygın olarak kabul edilen gerekçeler arasında sağlık raporuyla belgelenen hastalık ya da hastanede yatış, yakın bir akrabanın vefatı, üniversitenin verdiği resmî bir görev ve ertelenemeyen resmî bir randevu bulunur. Seyahat ve iş yükümlülükleri genellikle kabul edilmez.
- Belge: Telefonunuzdaki bir fotoğraf ya da kişisel bir not değil, resmî bir sağlık raporu veya belge.
- Süre: Birçok üniversite mazeretin döndükten sonraki birkaç iş günü içinde, örneğin bir hafta içinde sunulmasını ister.
- Yol: Mazeret koridorda öğretim elemanına değil, öğrenci portalı ya da öğrenci işleri aracılığıyla iletilir.
Kabul edilmiş mazeretler olsa bile bazı üniversiteler bir üst sınır belirler; bu sınırın ötesinde öğrenci yine de sınava giremez, çünkü dersin adil biçimde değerlendirilemeyecek kadar büyük bir bölümü kaçırılmıştır. Böyle bir durumda son tarihten önce dersten çekilmek, sınavdan men sonucu alınan bir nottan daha iyi bir sonuç olabilir. Karar vermeden önce akademik danışmanınıza danışın.
Geç kalma ve erken ayrılma
Öğrencilerin hesabı en sık şaşırdığı yer geç kalma kurallarıdır. Yaygın yaklaşımlar şunlardır:
- Belirli bir süreden, örneğin 10 ya da 15 dakikadan fazla geç kalmak devamsızlık sayılır.
- Belirli sayıda geç kalma, örneğin üç geç kalma, bir devamsızlığa denk gelir.
- İzinsiz erken ayrılmak, geç kalmak gibi değerlendirilir.
- Canlı online derslerde öğretim elemanı yoklamayı tıpkı sınıftaki gibi alır; bağlantıyı açmak her zaman “var” olarak işaretlendiğiniz anlamına gelmez.
Ders izlencesini ilk hafta okuyun. Öğretim elemanları dersin geç kalma kuralını, üniversite politikasının izin verdiği çerçevede, genellikle orada açıklar.
Online ve harmanlanmış derslerde devam
Artık daha fazla ders kısmen ya da tamamen online yürütülüyor ve devam kuralları genellikle bu derslere de uygulanıyor. Canlı online dersler genellikle sınıftaki dersler gibi değerlendirilir: öğretim elemanı kimin katıldığını kaydeder ve aynı sınır geçerlidir. Öğrencilerin sıkça yakalandığı birkaç nokta var:
- Bir kaydı sonradan izlemek, tamamını izleseniz bile, nadiren canlı derse katılmış sayılır.
- Toplantı bağlantısına katılıp başka bir sekmede açık bırakmak da öğretim elemanı ders sırasında katılımı kontrol ediyorsa sayılmayabilir.
- Zayıf bağlantı kendiliğinden bir mazeret değildir. Bağlantınız koparsa öğretim elemanına hemen haber verin ve bir ekran görüntüsü alın ya da saati not edin.
- Harmanlanmış derslerde online oturumların ve kampüsteki oturumların aynı sınıra mı yoksa ayrı ayrı mı sayıldığını kontrol edin.
Öğrencilerin sık yaptığı hatalar
- Dersleri değil günleri saymak. Bir pazar gününü kaçırmak, üç farklı dersten üç oturumu kaçırmak anlamına gelebilir.
- İzinli devamsızlıkların asla sayılmadığını varsaymak. Bazı üniversitelerde mazeret hakkında karar verilene kadar sayılırlar.
- Laboratuvarı unutmak. Laboratuvarlar çoğu zaman ayrı sayılır ve devamsızlık hakkı çok daha azdır.
- İlk haftayı önemsememek. Birçok üniversitede devamsızlıklar, kaydınızı nihayet yaptırdığınız günden değil, programdaki ilk dersten itibaren sayılır.
- Uyarıyı beklemek. İkinci uyarı geldiğinde geriye yalnızca bir ya da iki devamsızlık hakkı kalmış olabilir.
- Hafızaya güvenmek. Sonucu öğretim elemanlarının kayıtları belirler; bu yüzden kendi saydıklarınıza değil, portala bakın.
Öğrenciler ne yapmalı
- İlk hafta üniversite yönetmeliğinizin devamla ilgili bölümünü ve her dersin izlencesini okuyun.
- Yukarıdaki yöntemle her dersteki devamsızlık hakkınızı hesaplayın ve not edin.
- Öğrenci portalındaki devam kaydınızı bir ya da iki haftada bir kontrol edin; bir hata görürseniz, düzeltilmesi kolayken öğretim elemanına hemen bildirin.
- Mazeretlerinizi zamanında, resmî yoldan ve resmî belgelerle sunun.
- İlk uyarıyı ciddiye alın: kalan pay göründüğünden daha azdır.
- Elinizde olmayan nedenlerle sınıra yaklaştıysanız, son tarihten önce dersten çekilmek de dahil olmak üzere seçenekleri akademik danışmanınızla konuşun.
Devamsızlık nedeniyle sınavından men edilen bir ders genellikle not ortalamanıza başarısız not olarak yansır; bu yüzden not ortalamasının nasıl hesaplandığını ve tek bir başarısız dersin onu ne kadar değiştirebileceğini bilmeye değer.
Öğretim elemanları ne yapmalı
- İlk haftadan itibaren her derste, her seferinde aynı şekilde yoklama alın.
- Yoklamayı sonradan bilgisayara geçirilecek kâğıtlara değil, aynı gün resmî sisteme kaydedin.
- Dersin geç kalma kuralını izlencede açıkça belirtin.
- Öğrenciler her eşiğe ulaştığında onları uyarın; böylece kimse sınavdan men edildiğini ilk kez sınav haftasında duymaz.
- Mazeretlere tek başınıza karar vermek yerine onları sorumlu birime iletin; böylece her öğrenci aynı ölçütle değerlendirilir.
- Final sınavından önce sınırı aşan öğrencilerin listesini bölümle ve öğrenci işleriyle birlikte gözden geçirin.
Öğrenci işleri ve kayıt birimlerinin ihtiyaç duydukları
Dönemin son haftalarında devam durumu bir kayıt meselesine dönüşür. Öğrenci işlerinin, uyarı düzeyindeki ve sınırı aşan öğrencilerin ders ve şube bazında güvenilir bir listesine ihtiyacı vardır; hem de öğrencileri bilgilendirmeye ve sınav listelerini hazırlamaya yetecek kadar erken. Bu ancak öğretim elemanları yoklamayı tutarlı biçimde kaydederse ve sistem yüzdeleri her öğrenci için aynı şekilde hesaplarsa işler.
Ekle-bırak döneminde yapılan şube değişiklikleri özel dikkat gerektirir: devamsızlıklar öğrenciyle birlikte yeni şubeye taşınmalıdır. Ders kayıt sistemi seçme rehberimiz bunu ve diğer kayıt kurallarını ele alıyor.
Ilmoria’nın yeri
Ilmoria’da öğretim elemanları her şube için yoklama alır, öğrenciler devamsızlıklarını sınırla karşılaştırmalı olarak görür, sınırı aşan öğrenciler o dersin final sınavından men edilir ve öğrenci işleri yoklama listelerini CSV olarak dışa aktarabilir. Bu, Ilmoria’nın üniversiteler için sunduğu platformun bir parçasıdır ve ders kaydı, not ortalaması ve akademik durumla birlikte çalışır. Demo talep edin, ekibinize adım adım gösterelim.